Kitee
Lidnanznam![]() | |
Valdkund | Suomenma |
Eläjiden lugu (2020-01-01) | 10,129 ristitud |
Pind | 1,724,38 km² |
![]() | |
Pämez' | Eeva-Liisa Auvinen (sügüz'ku 2013 — keväz'ku 2021) |
Telefonkod | 358- |
Aigvö | tal'vel UTC 2, kezal UTC 3 |
Kitee (mugažo suomen kelel, suomen virkand: [ˈkitɛː], roč.: Kides) om Suomenman lidn da lidnankund valdkundan suvipäivnouzmas. Se om Pohjoižkarjal-agjan koumanz' lidnankund videspäi eläjiden lugun mödhe.
Istorii
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Kitee-eländpunkt mainitase Uz'lidnan Vodin pätinan aigkirjas vspäi 1500 Kit'jag- (ven.: Китьяга) i möhemba Kitehes-nimitusidenke. Municipalitetan aluz om pandud vl 1631. Kund sai lidnan statusad vl 1992. Mülütihe Kesälahti-kundad sihe vl 2013.
Kitee šingotase sauvondmaterialiden pästandal: mecpilindan i poltuzgranuloiden fabrik («Stora Enso»), krepindad («Surfactor Finland Oy»), klejanfabrik («Momentive Specialty Chemicals Oy»), kividen rouhim («Kivisampo»). Toižiden sarakoiden edheotandad oma «Veekmas»-avtogreideriden kompanii, magaduzmeblin koivuspäi tegim («Kiteen Huonekalutehdas Oy»), dizainerkaluiden «Marimekko»-kompanijan omblendfabrik, maidtegim («Kiteen Meijeri Oy»). Kiteen raudtestancii om kahtenz' surtte valdkundas mecjüguiden tranzitan mödhe, radab kahesas kilometras lidnan keskusespäi. Ende lidn oli tetab illegaližen alkogolin pästandal. «Nightwish»-muzikgrupp om lidnan rezidentaks i järed valdkundmaksoidenandai.
Geografijan andmused
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Lidn sijadase agjan suvižes čogas, ühtennimižen järven (suom.: Kiteenjärvi, läz 25 km²) päivlaskmaižel randal. Kaik om 13 järved municipalitetas. Matkad Venäman röunhasai om 20 km suvipäivnouzmha. Matkad agjan Jogensu-keskushesai om 59 km pohjoižhe-lodeheze orhal, 67 km avtotel vai raudtel, Hel'sinki-pälidnhasai om 355 km suvipäivlaskmha orhal, 400 km avtotedme vai raudtedme. Toižed lähembaižed lidnad (avtol) om Sortaval (Venäma) 101 km suvipäivnouzmha i Savonlidn (Suvisavo) 84 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha. «Kouvol — Jogensu»-raudtekeskust läbitab Kiteed.
Vl 2020 lidnankundan pind om 1 724,38 km², sidä kesken kuiv ma — 1 253,67 km², vezi i sokaz tahond ottas nelländest (470,71 km²).
Eläjad
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Vl 1980 lidnankundan eläjiden lugu oli 14 546 ristitud, vl 2010 — 11 666 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 14 653 eläjad vl 1985. Ristituiden pol' eläb lidnankundan keskuses.
Mamankelen mödhe (2016): suomen kel' — 95,3%, toižed keled — 4,7%.
Kirsi Hämäläinen radoi edeližen lidnanpämehen (2003−2013). Pekka Hirvosesta om valitud udeks lidnanpämeheks vn 2021 sulakuspäi.
Galerei
[vajehta | vajehtada lähtetekst]-
Kiteen lüteranine jumalanpert'
(om saudud vl 1886,
vn 2020 nägu) -
Greideran «Veekmas S-2428»-model'
-
Lidnan zoopark
-
Kiteen raudtestancijan sauvuz
(2008)
Homaičendad
[vajehta | vajehtada lähtetekst]
Irdkosketused
[vajehta | vajehtada lähtetekst]- Lidnan tobmuden sait (kitee.fi). (suom.) (angl.)
![]() |
Kitee Vikiaitas |