chaqimchi
Morfologik va sintaktik xususiyatlari
[tahrirlash]cha-qim-chi
Aytilishi
[tahrirlash]Etimologiyasi
[tahrirlash]CHAQIMCHI ' gap tashuvchi', ' tuhmatchi', Oʻtgan ke-chasi saroybon chaqimchining tilini kesib tashlabdi (Jumaniyoz Sharipov). Bu soʻz chaq— feʼli — ning ' gap tashi—', ' tuhmat qil—' maʼnosidan (Devon, II, 24) eski oʻzbek tilida —(ï)m qoʻshimchasi bilan yasalgan chaqïm otiga —chï qoʻshimchasini qoʻshib yasalgan (КРС, 833: chagim 'kleveta, donos'; oʻzbek tili shevalarida mavjud bu soʻz adabiy tilda deyarli ishlatilmaydi); keyinchalik a unlisi ä unlisiga almashgan, ï unlila— rining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: (chaq— ïm = chaqïm) chï = chaqïmchï > chäqimchi.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.
- Birovning gapini birovga tashuvchi, biror kimsaning sirini ochuvchi, birovlar ustidan maxfiy xabar yetkazib turuvchi. ◆ Bekorchidan bezib qoch, Chaqimchidan — koʻchib. Maqol. m Shohrux
Maʼnoviy xususiyatlari
[tahrirlash]Maʼnosi
[tahrirlash]◆ Har bir sovuq gap, fitnayu chaqimchilarga qulogʻini tu-tar, erkinroq fikr yurituvchi.. arboblarni quvgʻunga solib, eʼtiborini pasaytirardi. Mirmuhsin, „Meʼmor“ .
Sinonimlari
[tahrirlash]Antonimlari
[tahrirlash]ЧАҚИМЧИ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.