bojë
Shqip
[redaktoni]Bojë
I f.sh. -
- Lëndë e lëngshme ose në trajtë pluhuri të tretshëm, që përdoret për të ngjyer rroba, për të lyer sende të ndryshme, për të shkruar, për të pikturuar etj.; shtresa e kësaj lënde në sendet e lyera me të. Bojë e kuqe (e zezë). Bojë vaji. Bojë uji. Bojë dheu. Bojë arre. Bojë leshi (pambuku). Bojë këpucësh. Bojë shkrimi. Bojë flokësh. Shishja e bojës. Kuti bojërash. Lapsa me bojëra. Njollë boje. Lyej (bëj) me bojë. I jap bojë e bojatis. I vë bojë. Ngjyen me bojë. S`merr bojë. I ra boja. Ruhuni nga boja!
- Ngjyrë. Bojë argjendi. Bojë bari. Bojë hiri. Bojë qielli. Bojë limoni. Në bojë të verdhë (të kuqe, të gjelbër...).
- bised. Ngjyra e fytyrës ose pamja e përgjithshme e njeriut, çehre; keq. fytyra. I mirë nga boja. Iu prish boja. I iku (i ndryshoi) boja. I erdhi boja në vend, ia tregon boja. S`ia kam parë bojën. E ka ruajtur (e ka mbajtur) bojën e ka ruajtur bukurinë e njomësinë e fytyrës (thuhet zakonisht për gratë në moshë mesatare a të thyer). Mos iu duktë boja! mallk. Mos ia pafsha bojën! mallk.
- krahin. Vrug që u bie bimëve kur ka lagështirë të tepërt dhe që i mbulon gjethet me një shtresë të hollë pluhuri të kuq. U ka rënë boja.
- U bë si boja u prish në fytyrë, u zbeh a u pre në fytyrë nga një lajm i papritur, nga zemërimi, nga frika etj. I doli boja keq.
- a) u zbulua se kush ishte, i doli në shesh fytyra e vërtetë;
- b) i iku vlera, u vjetrua, doli jashtë përdorimit; humbi emrin e mirë ose nderimin nga të përsëriturit e dendur, u bë bajat;
- c) s'ka më pikë turpi, i ka plasur cipa. I humbi (i treti, nuk i duket) boja nuk shihet ose nuk gjendet më asgjëkundi, u zhduk. I dha (një) bojë e zbukuroi nga jashtë, e lustroi për të fshehur thelbin e vërtetë. S'merr bojë një punë nuk është mirë të veprohet në këtë mënyrë, nuk ka hije kështu. Katran me bojë shumë i keq; në gjendje shumë të keqe.
- U nxi me bojë e zuri e keqja, e gjeti e zeza. Ia nxori (ia hoqi, ia qiti) bojën keq. e zbuloi se kush është, ia nxori të palarat në shesh, ia zbuloi fytyrën e vërtetë para të gjithëve. I shuari (i nxiri) me bojë i shkreti, i mjeri. Pa u tharë (mirë) boja libr. pa kaluar shumë kohë, shpejt, menjëherë (për punë që bëhen pas një vendimi). Iu vu (i mbeti) njolla me bojë shih te njollë,~a.
II f.bised. -
- Shtat. I shkurtër (i gjatë) nga boja. Hedh (lëshon, merr) bojë rritet. Ishte në bojën tënde ishte i gjatë sa ti.
- Masë për lartësi, e barabartë me gjatësinë e një njeriu mesatar. Një bojë njeriu. Tri bojë burri.[1]
Etimologjia
[redaktoni]Shqiptimi
[redaktoni]Sinonime
[redaktoni]pastrim
Antonime
[redaktoni]Fjalë të prejardhura
[redaktoni]Në gjuhë tjera
[redaktoni]Referencat
[redaktoni]- ↑ Fjalori elektronik shpjegues FESH 1.0