Gers
Gersi
Gers/Gerç (Ocitanisht) Gers (Frëngjisht) | |
---|---|
![]() Ndërtesa e prefekturës në Auch | |
![]() Vendndodhja e Gersit në Francë | |
Koordinatat: 43°39′N 0°35′E / 43.650°N 0.583°E | |
Shteti | Franca |
Rajoni | Ocitania |
Prefektura | Auch |
Nënprefekturat | Condom Mirande |
Qeveria | |
• President i Këshillit të Departamentit | Philippe Dupouy[1] (PS) |
Sipërfaqja | |
• Gjithsej | 6.257 km2 (2,416 sq mi) |
Popullsia (Janar 2019) | |
• Gjithsej | 191.377 |
• Vendi | 90 |
• Dendësia | 0.031/km2 (0.079/sq mi) |
Emri i banorëve | Gjersar (meshkujt) Gjersare (femrat) |
Zona kohore | UTC 1 (CET) |
• Verës (DST) | UTC 2 (CEST) |
Numri i departamentit | 32 |
Qarqet | 3 |
Kantonet | 17 |
Komunat | 461 |
Gers ( shqiptimi frëngjisht: [ʒɛʁ(s)] ; Ocitanisht: Gers ose Gerç , [dʒɛɾs] ) është një departament në rajonin e Ocitanisë, Franca Jugperëndimore. I quajtur sipas lumit Gers, banorët e tij quhen Gersois dhe Gersoises në frëngjisht ose Gersarë dhe Gersare . Në vitin 2019, ai kishte një popullsi prej 191,377. [2]
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Gersi është një nga 83 departamentet origjinale të krijuara gjatë Revolucionit Francez më 4 mars 1790. Ai u krijua nga pjesë të provincave të mëparshme të Gyjenës dhe Gaskonisë. Ai është i rrethuar nga departamentet Pirenejtë e Sipërm, Garonë e Sipërme, Tarn-dhe-Garonë, Olt dhe Garonë, Landes dhe Pirenejtë Atlantikë . Në 1808 ajo humbi Lavitin në anën e saj veri-lindore që iu bashkua departamentit të sapokrijuar të Tarn dhe Garonë . [3]
Kultura
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Kultura është kryesisht bujqësore, me theks të veçantë në specialitetet gastronomike vendore si:
- Brandy Armagnac ;
- Cotes de Gascogne ;
- Floc de Gascogne ;
- Foie gras ;
- Kërpudha të egra.
Gjithashtu, disa kultura të spikatura janë misri, kolza, luledielli dhe gruri .
Gjuha Gaskone është një dialekt i ocitanishtes, por nuk flitet gerësisht. Departamenti karakterizohet nga fshatra të përgjumur bastidë dhe kodra që shohin Pirenejtë në jug. Aleksandër Dyma,babai krijoi të famshmin gersar d'Artagnan, musketierin e katërt të Tre musketierëve . Një muze për d'Artagnanin gjendet në fshatin gersar Lupiac .
Demografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
|
I vendosur në Francën Jugperëndimore, Gersi shpesh përmendet si ndër zonat më pak të populluara (30.5 njerëz/km 2 në 2016), zonat më pak urbane ose më rurale në të gjithë Evropën Perëndimore . Lista e 10 komunave më të populluara të departamentit: [2]
Komuna | Popullsia (2019) |
---|---|
Auch | 22,173 |
L'Isle-Jourdain | 9,072 |
Prezervativi | 6493 |
Fleurance | 5924 |
Eauze | 3975 |
Lectoure | 3672 |
Vic-Fezensac | 3546 |
Mirande | 3,450 |
Gimont | 3,016 |
Pavie | 2501 |
Klima
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Shiu vjetor varion nga më shumë se 900 mm në jug-perëndim të departamentit, në më pak se 700 mm në Veri-Lindje ( Auch, Condom, Lectoure ).
Dimrat variojnë, me temperatura vetëm herë pas here nën 0, por klima mbetet e butë dhe e thatë. Sasia e diellit është rreth 1950 orë/vit.
Verat janë të nxehta dhe të thata. Auch është, së bashku me Tuluzën, Nimesin, Carpentrasin, Ajaçion, Marsejën, Tulonin dhe Përpinjanin, një nga qytetet më të nxehta në Francë.
Turizmi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Sipas të dhënave të fundit, turizmi shënon këto shifra:
- 610 000 turistë,
- 5.900.000 netë të fjetura nga ata,
- 22.100 shtretër,
- 2 400 vende pune nga turizmi,
- turisti përfaqëson një të njëvlershme prej 17.100 banorësh të përhershëm,
- shpenzimet e tyre të parashikuara janë 141.000.000 €.
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ^ "Philippe Dupouy succède à Philippe Martin à la tête du département du Gers". France 3. 25 janar 2022.
{{cite news}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!) - ^ a b Populations légales 2019: 32 Gers, INSEE
- ^ The Penny Cyclopaedia of the Society for the Diffusion of Useful Knowledge: Tai-Wan to Titlarks, Volume 24 (në anglisht). London: Charles Knight and Co. 1842. fq. 63–64.