1493
(Preusmjereno sa stranice 1493.)
- Ovo je članak o godini 1493.
Milenijum: | 2. milenijum |
---|---|
Vjekovi: | 14. vijek – 15. vijek – 16. vijek |
Decenija: | 1460-e 1470-e 1480-e – 1490-e – 1500-e 1510-e 1520-e |
Godine: | 1490 1491 1492 – 1493 – 1494 1495 1496 |
Gregorijanski | 1493. (MCDXCIII) |
Ab urbe condita | 2246. |
Islamski | 898–899. |
Iranski | 871–872. |
Hebrejski | 5253–5254. |
Bizantski | 7001–7002. |
Koptski | 1209–1210. |
Hindu kalendari | |
• Vikram Samvat | 1548–1549. |
• Shaka Samvat | 1415–1416. |
• Kali Yuga | 4863–4595. |
Kineski | |
• Kontinualno | 4129–4130. |
• 60 godina | Yin Voda Vo(l) (od kineske Ng.) |
Holocenski kalendar | 11493. |
Podrobnije: Kalendarska era |
Godina 1493 (MCDXCIII) bila je redovna godina koja počinje u utorak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).
- 13. 1. - Prvo putovanje Kristifora Kolumba: pristao u Zalivu strela u dan. Dominikanskoj Republici, gde je naišao na jedini otpor.
- 19. 1. - Barselonskim ugovorom Šarl VIII Francuski vratio Roussillon i Serdanju kastiljansko-aragonskoj monarhiji (do 1659).
- Maksimilijan I pobeđuje Francuze kod Sanlisa (i Dournona?).
- 4. 3. - Kolumbo na povratku zbog oluje pristao u Lisabon.
- 15. 3. - Kolumbov povratak u španski Palos de la Frontera; ubrzo se štampa "Kolumbovo pismo o Prvom putovanju" i širi Evropom.
- 15. 3. - Blaž Baromić tiska svoj prvi brevijar u Veneciji.
- 3. 5. - Andaluski plemić Alonso Fernández de Lugo dovršava osvajanje kanarskog ostrva La Palma i osniva grad Santa Cruz de La Palma.
- 4. 5. - Papa Aleksandar VI. izdaje bulu Inter caetera: naslednici kastiljske krune dobijaju sve zemlje 100 liga zapadno i južno od Azorskih i Zelenortskih ostrva.
- 23. 5. - Senliski ugovor: Šarl VIII zvanično okončava rat sa Sedamnaest Provincija (habsburškom Nizozemskom), Artoa i Flandrija prepušteni Svetom Rimskom Carstvu.
- 8. 6. - Caru Fridrihu III amputirana leva noga.
- ca. srpanj - Ban Emerik Derenčin odbio Bernardina Frankapana od Senja i opsjeo ga u Brinju (tokom opsade poginuo ban Ivan Bot od Bajne).
- ca. kolovoz - Bosanski Hadum Jakub-paša napada Jajce, upada do Slovenije, u Štajerskoj ga odbio habsburški Jakov Sekelj (i car Maksimilijan došao u te krajeve); u povratku zapalio okolinu Modruša (tamošnji biskup prelazi u Novi Vinodolski).
- 19. 8. - Maksimilijan I nasleđuje umrlog oca Fridriha III kao svetog rimskog cara.
- 9. 9. - Krbavska bitka - težak poraz Hrvata od Osmanlija, zarobljen ban Derenčin.
- Doroteja Kurjaković mora plaćati danak Turcima nakon ove bitke.
- 24. 9. - Kolumbo kreće iz Kadiza sa 17 brodova na svoje drugo putovanje na zapad.
- 20. 10. - Car Maksimilijan I upućuje pismo u Hrvatsku da će se njegovi kapetani pridružiti odbrani Hrvatske čim Hrvati to zatraže.
- 28. 10. - Ugarski sabor u Budimu, Lovro Iločki okuplja opoziciju kralju.
- 3. 11. - Kolumbo se iskrcao na Marie-Galante; opazio i imenovao Dominiku; narednih dana se kreće Malim Antilima.
- 4. 11. - Kolumbo otkriva ananas na Gvadalupi.
- 14. 11. - Kolumbo na ostrvu Saint Croix, dolazi do oružanog sukoba sa Indijancima.
- 15. 11. - Papa Aleksandar VI. proglasio ništetnom neizvršenu ženidbu Ivaniša Korvina i Bjanke Marija Sforca.
- 19. 11. - Kolumbo se iskrcao na dan. Portoriko; tri dana kasnije opet na Hispanioli.
- 22. 11. - Novi hrvatski ban je Ladislav Kanižaj, privrženik njemačkog cara.
- novembar - Povodom proslave zaruke Maksimilijana I i Biance Marije Sforza u Milanu otkriven glineni model kolosalnog Leonardovog konja.
- U štampariji Đurđa Crnojevića se štampa Oktoih (Osmoglasnik), prva ćirilska inkunabula kod južnih Slovena.
- Pavle Kiniži preseljava veliki broj Srba iz šire okoline Smedereva[1].
- Despot Đorđe sa saveznicima uzima i pustoši posede Gerebovih od Vintgarta, među kojima Osijek i Sotin; Banićima iz Lendave uzeo Borovo[2].
- Turci zauzimaju Imotsku krajinu (do 1717).
- Trogiranin Vinko Andreis imenovan otočkim biskupom.
- Šarl VIII okupio reformsku "konsultaciju" sveštenstva u Toursu.
- Huayna Capac je novi Sapa Inca - vladar Inkanske imperije (do 1527).
- Kineski car Hongzhi započinje poslednju fazu gradnje Kineskog zida[3].
- Pokret Bundschuh - niz lokalnih seljačkih pobuna u jugozapadnoj Nemačkoj do 1517.
- 10. 1. - Nikola Olah, zagrebački biskup, ugarski primas († 1568)
- 25. 1. - Massimiliano Sforza, milanski vojvoda († 1530)
- 5. 5. - Alessandro Pasqualini, italijanski arhitekta († 1559)
- 10. 6. - Anton Fugger, nemački trgovac († 1560)
- 28. 9. - Agnolo Firenzuola, italijanski pesnik († ca. 1545)
- 14. 10. - Shimazu Tadayoshi, japanski daimyo († 1568)
- 17. 10. - Bartolommeo Bandinelli, italijanski skulptor († 1560)
- 11. 11. - Bernardo Tasso, italijanski pesnik († 1569)
- 13. 11. - Wilhelm IV., bavarski vojvoda († 1550)
- 25. 11. - Ozana Kotorska, katolička blaženica († 1565)
- novembar-decembar - Paracelsus, lekar, botaničar, alhemičar, okultista († 1541)
- Simon Grynaeus, nemački teolog i učenjak († 1541)
- Takeda Nobutora, japanski daimyo († 1574)
- Matsudaira Shigeyoshi, japanski general († 1580)
- maj - Pietro Antonio Solari, arhitekta (* ca. 1445)
- 14. 6. - Ermolao Barbaro, italijanski učenjak (* ca. 1454)
- 19. 8. - Fridrih III, sveti rimski car (* 1415)
- Ivan Bot od Bajne, hrvatski ban
- 9. 9. (Krbavska bitka):
- Ivan Frankopan Cetinski
- Petar II Zrinski
- Karlo Gusić Krbavski
- ca. Martín Alonso Pinzón, španski moreplovac (* ca. 1441)
- 6. 11. - Andrej Boljšoj, ruski knežević (* 1446)
- Abraham Senior, španski magnat i finansijer (* 1412)
- Isaac II. Aboab, poslednji kastiljski gaon (* ca. 1433)
- Topa Inca Yupanqui, inkanski vladar
- Stjepan V. Báthory, erdeljski vojvoda (* 1430)
- Koriolan Ćipiko, hrvatski ratnik i humanista (* 1425)
- ↑ Сеобе српског народа у Краљевину Угарску у 14. и 15. веку, rastko.rs
- ↑ Ž. Fajfrić, Sveta loza Brankovića, rastko.rs
- ↑ de Wiki
- Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio treći.... Treća knjiga: Doba kralja Matijaša Korvina i Jagelovića (1458-1526) (archive.org)