Basaluss
![]() |
Vos an lenga piemontèisa |
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
Basaluss (Basaruss ant la parlà local, pronunsià con la rotacisassion monfrin-a, Basaluzzo an italian) a l'é un comun dël Piemont ëd 2.096 abitant [1], ant la provinsa ëd Lissandria. Ël pais as treuva a 22 chilòmeter da Lissandria, a n'autëssa ëd 149 méter e a resta an sël versant ëstentrional ëd la comba dël torent Lèm, davzin a la confluensa ant l'Òrba. Stòria[modìfica | modifiché la sorgiss]![]() Dël 1467 ij drit feodaj e la proprietà dël castel ëd Basaluss a son vendù a Pero Fransesch Viscont. Dël 1497 ël feod a passa a la famija dël cardinal Giuliano Della Rovere, peui papa Giulio II. Dël 1634 ël feod a l'é antestà a la famija Gril. Dël Sessent Basaluss a subiss j'efet ëd le vàire guère che a oponevo fransèis e savojard contra j'ëspagneuj ch'a fasìo base a Lissandria: ël pais a l'é sovens ocupà e sachegià. Basaluss a resta sota la dominassion ëspagneula fin a l'inissi dël Setsent, quand che për efet ëd l'estinsion ëd la Cà Real ëspagneula a s'ancamin-a na guera 'd sucession ch'a ved la Fransa contra Austria e Savòja. ![]() D'apress a la Rivolussion fransèisa e a le guère d'espansion ëd la Repùblica Fransèisa, dël 1799 Basaluss e ij pais ëd j'anviron a son teatr ëd na gran bataja, conossùa tanme la Bataja ëd Neuve, antra l'esércit fransèis ëd l'Armà d'Italia comandà dal general Joubert e col ëd l'aleansa àustro-russa comandà dal general Suvorov e vagnà da costi. La bataja a porta a l'artirà dle trupe fransèise, ch'a sarìo però rientrà l'ann dòp, grassie a la Bataja ëd Marengh ch'a vëdrà 'l trionf ëd Napoleon Bon-a-part. Dal 1815 Basaluss a torna al Regn ëd Sardëgna. Dal 1859, col Decret Rattazzi (Lèj n.3702, 23 otóber 1859), Basaluss a fa part ëd la Provinsa ëd Lissandria, dël Sircondari ëd Neuve e dël Mandament ëd Cavirià. Aministrassion[modìfica | modifiché la sorgiss]Ël sìndich a l'é Gianfranco Ludovici (da l'08/06/2009, scond mandà dal 26/05/2014; dagià sìndich dal 1995 al 2004). Anliure esterne[modìfica | modifiché la sorgiss]Arferiment[modìfica | modifiché la sorgiss]
![]() |