Süper Lig
Süper Lig | ||||
---|---|---|---|---|
![]() | ||||
Land | ![]() | |||
Opgericht | 1959 | |||
Systeem | Competitie | |||
Degradatie naar | TFF 1. Lig | |||
Internationale kwalificatie |
CL: 2x 1× play-offs 1× 2e q-ronde UEL: 1x 1× play-offs ECL: 2x 1× 3e q-ronde 1× 2e q-ronde | |||
Aantal teams | 19 | |||
Huidige kampioen | Galatasaray SK (2023/24) | |||
Recordkampioen | Galatasaray (24) | |||
|
De Süper Lig is de hoogste voetbaldivisie in Turkije. De huidige naam is naar aanleiding van een sponsorcontract Trendyol Süper Lig.[1] In deze competitie spelen twintig clubs waarvan de nummers 16, 17, 18 en 19 degraderen naar de TFF 1. Lig. Zoals de Turkse competitiecoëfficiënt er nu voor staat in de UEFA-coëfficiënten, plaatst de kampioen zich voor de play-offs en speelt de nummer twee kwalificatieronden in de UEFA Champions League, deze stroomt in de tweede kwalificatieronde voor niet-kampioenen in. De nummers drie en vier kwalificeren zich voor de kwalificatierondes van de UEFA Europa Conference League. De winnaar van de Turkse beker plaatst zich voor de play-offs van de UEFA Europa League. De competitie werd in 1923 opgericht met de naam Millî Lig (Nationale Liga) en verving daarmee de Türkiye Futbol Şampiyonası (Turks Voetbalkampioenschap) en de Millî Küme (Nationale Divisie).
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]Voetbal werd eind 19e eeuw in Turkije geïntroduceerd door de Britten. Destijds was het spel nog lang niet populair in Turkije, mede doordat voetbal niet gepast was in het toenmalige Ottomaanse Rijk. Om onder de radar te blijven richtten Fuad Hüsnü en Reşat Danyal het eerste Turkse voetbalteam op, met weliswaar een Engelse naam; 'Black Stockings FC'.[2] Met de val van het rijk (en het begin van de republiek Turkije), kreeg het voetbal serieuzere vormen. Turkse voetbalclubs waren er al: de eerste was Beşiktaş JK, in 1903 opgericht.[3] In 1905 volgde Galatasaray en in 1907 Fenerbahçe, allen opgericht in Istanboel.[4] Beşiktaş, hoewel in 1903 opgericht zoals in het logo van de club te zien is als Bereket Gymnastiek Club, verkreeg pas in augustos 1911 zijn voetbaltak.[5][6] Tot 1957 was er geen landelijke voetbaldivisie in Turkije. Clubs uit Istanbul en İzmir voetbalden voornamelijk tegen andere ploegen uit Istanbul en Izmir. Federasyon Kupası was de eerste (professionele) landelijke voetbaldivisie. In de jaren 1957 en 1958 werd de winnaar van de Federasyon Kupası, kampioen van Turkije en mocht het in de Europacup I het land vertegenwoordigen. In 1959 werd de Türkiye Birinci Ligi opgericht. Aanvankelijk (van 1957 tot 1978) werd het Turkse voetbal gedomineerd door "de grote drie" uit Istanbul. Jaren achter elkaar werden Beşiktaş JK, Fenerbahçe en Galatasaray kampioen van Turkije. Geen enkele andere ploeg leek er wat aan te kunnen doen tot in 1976 Trabzonspor kampioen werd. De ploeg uit Trabzon werd hierna tot 1985 steeds eerste of tweede. In 2010 doorbrak Bursaspor uit Bursa de hegemonie van "de grote vier" en werd kampioen van Turkije. De 4 grote ploegen van Turkije werd sindsdien de vijf grote ploegen van het land.
In de loop der jaren werden in het Europees voetbal ook kleine successen geboekt door Turkse clubs: Het grootste succes boekt Galatasaray, in 2000 wonnen ze de UEFA Cup en de UEFA Supercup. Daarnaast bereikten ze de halve finale van de Europacup I in 1989 en vijf keer de kwartfinale (1963, 1970 (EC-I), 1992 (EC-II), 2001 en 2013 (CL). In het seizoen 1968/69 bereikte Göztepe Izmir de halve finale van de Jaarbeursstedenbeker en in het seizoen 1969/70 de kwartfinale van de EC-II. Daarnaast bereikten Fenerbahçe SK (1964, EC-II en 2008, CL), Bursaspor (1975, EC-II) en Beşiktaş JK (1987, EC-I), 2002/03 en 2016/17 UEFA Cup de kwartfinale. In 2012/2013 bereikte Fenerbahce SK de halve finale van de Europa League.
Verdeling Europese plaatsen
[bewerken | brontekst bewerken]Champions League
[bewerken | brontekst bewerken]De UEFA Champions League stelt ieder jaar twee plaatsen (waarvan één rechtstreeks en één via de laatste play-off) open voor Turkse ploegen om deel te nemen aan het toernooi. De landskampioen op het einde van de competitie plaatst zich voor het Champions League toernooi van het volgende seizoen. De tweede moet in augustus de kwalificatie afdwingen door om het even welke buitenlandse club te verslaan in zowel de derde kwalificatieronde als in de play-offs in de niet-kampioenen route. De duels worden in twee wedstrijden beslist (een heen- en een terugwedstrijd).
Europa League
[bewerken | brontekst bewerken]Aan dit toernooi mag één Turkse ploegen deel nemen en dat is de winnaar van de Turkse beker.
Europa Conference League
[bewerken | brontekst bewerken]Aan dit toernooi mogen twee Turkse ploegen deel nemen. De deelnemers zijn de ploegen die in de competitie op een derde en vierde plaats eindigen. Mits een bekertoernooi wordt gewonnen door een ploeg uit de top vier, mag ook de vijfde ploeg van de competitie naar de Europa Conference League.
Landskampioenen
[bewerken | brontekst bewerken]Club | Stad | Titels | Seizoenen (1956-2024) |
---|---|---|---|
Galatasaray ![]() ![]() ![]() ![]() |
Istanboel | 24 | 1962, 1963, 1969, 1971, 1972, 1973, 1987, 1988, 1993, 1994, 1997, 1998, 1999, 2000, 2002, 2006, 2008, 2012, 2013, 2015, 2018, 2019, 2023, 2024 |
Fenerbahçe ![]() ![]() ![]() |
Istanboel | 19 | 1959, 1961, 1964, 1965, 1968, 1970, 1974, 1975, 1978, 1983 , 1985, 1989, 1996, 2001, 2004, 2005, 2007, 2011, 2014 |
Beşiktaş ![]() ![]() ![]() |
Istanboel | 16 a | 1957, 1958, 1960, 1966, 1967, 1982, 1986, 1990, 1991, 1992, 1995, 2003, 2009, 2016, 2017, 2021 |
Trabzonspor ![]() |
Trabzon | 7 | 1976, 1977, 1979, 1980, 1981, 1984, 2022 |
Bursaspor | Bursa | 1 | 2010 |
Başakşehir | Istanboel | 1 | 2020 |
a Ondanks dat de officiële start van de Süper Lig door de TFF als 1959 wordt aangemerkt, heeft de Arbitragecommissie van de Turkse voetbalbond met haar besluiten (2002/52E en 2002/68K) van 9 mei 2002 twee kampioenschappen toegekend aan Beşiktaş in verband met de in (deels) competitievorm gespeelde seizoenen 1956-1957 en 1957-1958 ter bepaling van de vertegenwoordiging van het Turkse voetbal in de Europacup I.[7]
Eeuwige ranglijst
[bewerken | brontekst bewerken]De clubs in het vet spelen in 2023/24 in de Süper Lig:
Club | Stad | /66 | Periode (1959-2024) |
---|---|---|---|
Beşiktaş | Istanboel | 66 | 1959- |
Fenerbahce | Istanboel | 66 | 1959- |
Galatasaray | Istanboel | 66 | 1959- |
Ankaragücü | Ankara | 54 | 1959-1968, 1969-1976, 1977-1978, 1981-2012, 2018-2021, 2022- |
Trabzonspor | Trabzon | 50 | 1974- |
Bursaspor | Bursa | 50 | 1967-2004, 2006-2019 |
Gençlerbirliği | Ankara | 48 | 1959-1970, 1983-1988, 1989-2018, 2019-2021 |
Altay | İzmir | 42 | 1959-1983, 1984-1990, 1991-2000, 2002-2003, 2021-2022 |
Gaziantepspor | Gaziantep | 31 | 1979-1983, 1990-2017 |
Samsunspor | Samsun | 31 | 1969-1975, 1976-1979, 1982-1983, 1985-1990, 1991-1992, 1993-2006, 2011-2012, 2023-.... |
Göztepe | İzmir | 31 | 1959-1977,1978-1980,1981-1982,1990-2000, 2001–2003, 2017-2022, 2024-... |
Eskişehirspor | Eskişehir | 30 | 1966-1982, 1984-1989, 1995-1996, 2008-2016 |
Antalyaspor | Antalya | 28 | 1982-1985, 1986-1987, 1994-2002, 2006-2007, 2008-2014, 2015- |
Istanbulspor | Istanboel | 26 | 1959-1967, 1968-1972, 1995-2005, 2022-2024 |
Konyaspor | Konya | 25 | 1988-1993, 2003-2009, 2010-2011, 2013- |
Çaykur Rizespor | Rize | 22 | 1979-1981, 1985-1989, 2000-2002, 2003-2008, 2013-2017, 2018-2022, 2023-.... |
Adanaspor | Adana | 22 | 1971-1984, 1988-1991, 1998-2001, 2002-2004, 2016-2017 |
Denizlispor | Denizli | 21 | 1983-1988, 1994-1997, 1999-2010, 2019-2021 |
Boluspor | Bolu | 20 | 1970-1979, 1980-1985, 1986-1992 |
Kocaelispor | İzmit | 20 | 1980-1988, 1992-2003, 2008-2009 |
Kasımpaşa | Istanboel | 20 | 1959-1964, 2007-2008, 2009-2011, 2012- |
Adana Demirspor | Adana | 20 | 1960-1961, 1973-1984, 1987-1990, 1991-1992, 1994–1995, 2021- |
Kayserispor | Kayseri | 19 | 2004-2014, 2015- |
Sivasspor | Sivas | 18 | 2005-2016, 2017- |
Başakşehir | Istanboel | 16 | 2007-2013, 2015- |
Karşıyaka SK | İzmir | 16 | 1959-1964, 1966-1967, 1970-1972, 1987-1991, 1992-1994, 1995-1996 |
Mersin İdman Yurdu | Mersin | 15 | 1967-1974, 1976-1978, 1980-1981, 1982-1983, 2011–2013, 2015-16 |
Vefa SK | Istanboel | 14 | 1959-1963, 1965-1974 |
Zonguldakspor | Zonguldak | 14 | 1974-1988 |
Ankara Demirspor | Ankara | 13 | 1959-1971 |
Kayseri Erciyesspor | Kayseri | 13 | 1973-1975, 1979-1980, 1985-1986, 1992-1996, 1997-1998, 2005-2007, 2013-2015 |
Sarıyer GK | Sarıyer | 13 | 1982-1994, 1996-1997 |
PTT SK Ankara | Ankara | 12 | 1960-1971, 1972-1973 |
Diyarbakirspor | Diyarbakır | 11 | 1977-1980, 1981-1982, 1986-1987, 2001-2006, 2009-2010 |
Malatyaspor | Malatya | 11 | 1984-1990, 2001-2006 |
Orduspor | Altınordu | 11 | 1975-1981, 1983-1986, 2011-2013 |
Sakaryaspor | Adapazarı | 11 | 1981-1986, 1987-1990, 1998-1999, 2004-2005, 2006-2007 |
Altınordu | İzmir | 10 | 1959-1965, 1966-1970 |
Şekerspor | Ankara | 10 | 1959-1963, 1964-1966, 1967-1969, 1972-1973, 1997-1998 |
Izmirspor | İzmir | 10 | 1959-1967, 1968-1969 |
Kardemir Karabükspor | Karabük | 10 | 1993-1994, 1997-1999, 2010-2015, 2016-2018 |
Fatih Karagümrük | Istanboel | 9 | 1959-1963, 1983-1984, 2020-2024 |
Feriköy SK | Istanboel | 9 | 1959-1968 |
Ankaraspor[8] | Ankara | 9 | 2004-2010, 2015-2018 |
Akhisar Belediyespor | Akhisar | 8 | 2012-2019 |
Beykoz 1908 | Beykoz | 8 | 1959-1966 |
Hacettepe[9] | Ankara | 8 | 1959-1960, 1962-1968 |
Giresunspor | Giresun | 8 | 1971-1977, 2021-2023 |
Alanyaspor | Alanya | 8 | 2016- |
Manisaspor | Manisa | 6 | 2005-2008, 2009-2012 |
Gaziantep | Gaziantep | 5 | 2019- |
Belediye Vanspor | Van | 5 | 1994-1998, 1999-2000 |
Yeni Malatyaspor | Malatya | 5 | 2017-2022 |
Zeytinburnuspor | Istanboel | 5 | 1989-1991, 1993-1995, 1996-1997 |
Hatayspor | Antiochië | 4 | 2020- |
Elazığspor | Elazığ | 4 | 2002-2004, 2012-2014 |
Aydınspor | Aydın | 3 | 1990-1993 |
Bakırköyspor | Istanboel | 3 | 1990-1993 |
Çanakkale Dardanelspor | Çanakkale | 3 | 1996-1999 |
Erzurumspor | Erzurum | 3 | 1998-2001 |
Alibeyköyspor | Eyüp | 2 | 1959-1960 |
Akçaabat Sebatspor | Akçaabat | 2 | 2003-2005 |
Balıkesirspor | Balıkesir | 2 | 1975-1976, 2014-2015 |
Beyoğluspor | Istanboel | 2 | 1962-1964 |
Hacettepe[10] | Ankara | 2 | 2007-2009 |
Yeşildirek SK | Istanboel | 2 | 1961-1963 |
Yimpaş Yozgatspor | Yozgat | 2 | 2000-2002 |
BB Erzurumspor[11] | Erzurum | 2 | 2018-2019, 2020-2021 |
Bucaspor | İzmir | 1 | 2010-2011 |
Kahramanmaraşspor | Kahramanmaraş | 1 | 1988-1989 |
MKE Kırıkkalespor | Kırıkkale | 1 | 1978-1979 |
Petrol Ofisi SK | Ankara | 1 | 1994-1995 |
Siirt Jet-PA Spor | Siirt | 1 | 2000-2001 |
Ümraniyespor | Istanboel | 1 | 2022-2023 |
Pendikspor | Istanboel | 1 | 2023-.... |
Eyüpspor | Istanboel | 1 | 2024-... |
Nederlanders in de Süper Lig
[bewerken | brontekst bewerken]- Spelers
- Patrick van Aanholt: Galatasaray SK
- Ismaïl Aissati: Antalyaspor, Alanyaspor, Denizlispor, Adana Demirspor
- Roland Alberg: Elazığspor
- Erol Erdal Alkan: Elazığspor
- Ahmet Altin: BB Erzurumspor, Samsunspor
- Nordin Amrabat: Kayserispor, Galatasaray SK
- Yener Arica: Kayserispor
- Deniz Aslan: Bursaspor, Antalyaspor, Elaziğspor, Boluspor
- Ryan Babel: Kasımpaşa SK, Beşiktaş JK, Galatasaray SK
- Nacer Barazite: Malatyaspor
- Bilal Başacıkoğlu: Kayserispor, Trabzonspor Gaziantep FK
- Ömer Bayram: Kayserispor, Akhisar Belediyespor, Galatasaray
- Diego Biseswar: Kayserispor
- Frank de Boer: Galatasaray SK
- Jeremy Bokila: Akhisar Belediyespor
- John van den Brom: Istanbulspor
- Tjaronn Chery: Kayserispor
- Nadir Ciftci: Kayserispor
- Aykut Demir: Gençlerbirliği SK, Trabzonspor, Osmanlıspor, Giresunspor, BB Erzurumspor
- Stefano Denswil: Trabzonspor
- Mitchell Donald: Yeni Malatyaspor, BB Erzurumspor
- Ryan Donk: Kasımpaşa SK, Galatasaray SK
- Royston Drenthe: Erciyesspor
- Eljero Elia: İstanbul Başakşehir
- Ferdi Elmas: Rizespor, Ankaraspor, Galatasaray SK, Karabükspor
- Marvin Emnes: Akhisar Belediyespor
- Ulrich van Gobbel: Galatasaray SK
- Ferhat Görgülü: Gençlerbirliği SK, Karabükspor, Giresunspor
- Pierre van Hooijdonk: Fenerbahçe SK
- Joshua John: Bursaspor
- Nigel de Jong: Galatasaray
- Moestafa El Kabir: Gençlerbiriği SK, Antalyaspor, Ankaragücü, Çaykur Rizespor, BB Erzurumspor
- Ferdi Kadıoğlu: Fenerbahçe SK
- Ozan Kökcü: Bursaspor, Giresunspor
- Dirk Kuyt: Fenerbahçe SK
- Jeremain Lens: Fenerbahçe SK, Beşiktaş JK, Fatih Karagümrük
- Adam Maher: Osmanlıspor
- Elvis Manu: Gençlerbirliği SK, Akhisar Belediyespor
- Garry Mendes Rodrigues: Galatasaray SK, Fenerbahce SK
- Hursut Meric: Gençlerbirliği SK, Rizespor
- Hilmi Mihci: Sivasspor
- Youness Mokhtar: Ankaragücü
- Kiki Musampa: Trabzonspor
- Araz Özbiliz: Beşiktaş JK
- Oğuzhan Özyakup: Besiktas JK
- Robin van Persie: Fenerbahçe SK
- Glynor Plet: Alanyaspor
- Burak Saban: Konyaspor, Konya Anadolu Selçukspor
- Mustafa Saymak: Rizespor
- Wesley Sneijder: Galatasaray SK
- William Troost-Ekong: Bursaspor
- Oguzhan Türk: Gaziantepspor
- Deniz Türüç: Kayserispor, Fenerbahce SK, İstanbul Başakşehir
- Peter van Vossen: Istanbulspor
- Boy Waterman: Karabükspor
- Gregory van der Wiel: Fenerbahçe SK
- Nordin Wooter: Sivasspor
- Murat Yildirim: Yeni Malatyaspor
- Uğur Yildirim: Gaziantepspor, Sivasspor
- Marvin Zeegelaar: Elaziğspor
- Sergio Zijler: Orduspor
- Trainers
- Leo Beenhakker: Istanbulspor
- Phillip Cocu: Fenerbahçe SK
- Erwin Koeman: Fenerbahçe SK
- Guus Hiddink: Fenerbahçe SK
- Frank Rijkaard: Galatasaray SK
- Jan Olde Riekerink: Galatasaray SK
- Dick Advocaat: Fenerbahçe SK
Andere bekende spelers/trainers in de Süper Lig
[bewerken | brontekst bewerken]- Turkse spelers
Turkije
- Hamit Altintop
- Emre Belözoğlu
- Tanju Çolak
- Merih Demiral
- Nihat Kahveci
- Tugay Kerimoğlu
- Lefter Küçükandonyadis
- Metin Oktay
- Rüştü Reçber
- Nuri Sahin
- Tuncay Şanlı
- Hakan Şükür
- Cenk Tosun
- Arda Turan
- Cengiz Ünder
- Turkse trainers
Turkije
- Buitenlandse spelers
Overig
- Sofiane Feghouli
Algerije
- Islam Slimani
Algerije
- Ariel Ortega
Argentinië
- José Sosa
Argentinië
- Harry Kewell
Australië
- Lucas Neill
Australië
- Jean-Marie Pfaff
België
- Radamel Falcao
Colombia
- Faryd Mondragon
Colombia
- Ahmed Hassan
Egypte
- Daniel Sturridge
Engeland
- Darius Vassell
Engeland
- Mario Lemina
Gabon
- Sjota Arveladze
Georgië
- Stephen Appiah
Ghana
- Kevin-Prince Boateng
Ghana
- Theofanis Gekas
Griekenland
- Konstantinos Mitroglou
Griekenland
- Shinji Kagawa
Japan
- Yuto Nagatomo
Japan
- Younes Belhanda
Marokko
- Giovani dos Santos
Mexico
- Goran Pandev
Noord-Macedonië
- John Carew
Noorwegen
- Oscar Cardozo
Paraguay
- Martin Škrtel
Slowakije
- Miroslav Stoch
Slowakije
- Emmanuel Adebayor
Togo
- Diego Lugano
Uruguay
- Fernando Muslera
Uruguay
- Jozy Altidore
Verenigde Staten
- Jermaine Jones
Verenigde Staten
- Alexander Hleb
Wit-Rusland
- Johan Djourou
Zwitserland
- Gökhan Inler
Zwitserland
- Buitenlandse trainers
- Hector Cuper
Argentinië
- Eric Gerets
België
- Roberto Carlos
Brazilië
- Didi
Brazilië
- Carlos Alberto Parreira
Brazilië
- Zico
Brazilië
- Christoph Daum
Duitsland
- Jupp Derwall
Duitsland
- Karl-Heinz Feldkamp
Duitsland
- Joachim Löw
Duitsland
- Bernd Schuster
Duitsland
- Michael Skibbe
Duitsland
- Jean Tigana
Frankrijk
- Roberto Mancini
Italië
- Cesare Prandelli
Italië
- Slaven Bilic
Kroatië
- Robert Prosinečki
Kroatië
- Igor Tudor
Kroatië
- Dick Advocaat
Nederland
- Leo Beenhakker
Nederland
- Philip Cocu
Nederland
- Guus Hiddink
Nederland
- Frank Rijkaard
Nederland
- Gheorghe Hagi
Roemenië
- Mircea Lucescu
Roemenië
- Graeme Souness
Schotland
- Luis Aragonés
Spanje
- Vicente del Bosque
Spanje
- ↑ (tr) Spor Toto sponsor van de Süper Lig en TFF 1. Lig Goal.com, 1 februari 2018
- ↑ (tr) Ontstaansgeschiedenis Turks voetbal
- ↑ (tr) Oprichting Galatasaray
- ↑ (tr) Oprichting Fenerbahçe
- ↑ (en) Besiktas clubgeschiedenis
- ↑ (en) Besiktas clubgeschiedenis en voetbal
- ↑ (tr) Süper Lig kampioenschappen
- ↑ Ankaraspor speelde voor 2005 als BB Ankaraspor en tussen 2014 en 2020 als Osmanlıspor
- ↑ Hacetteppe heet sinds 1985 Ankara Keçiörengücü, maar speelde onder die naam nog niet in de Süper Lig
- ↑ Hacetepe speelde het eerste seizoen onder de naam Gençlerbirliği OFTAŞ
- ↑ Erzurumspor FK speelde voor 2022 als BB Erzurumspor