Լա Պաս
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լա Պաս (այլ կիրառումներ)
Քաղաք | |||||
---|---|---|---|---|---|
Լա Պաս | |||||
La Paz / Chuqiyapu | |||||
| |||||
![]() | |||||
Երկիր | ![]() | ||||
Համայնք | Լա Պազ վարչություն | ||||
Քաղաքապետ | Խուան Ֆերնանդո դել Գրանադո Կոսիո | ||||
Հիմնադրված է | 1548 թ. | ||||
Տվյալ կարգավիճակում | 1898 թվականից | ||||
Մակերես | 255 կմ² | ||||
ԲԾՄ | 3593 մ | ||||
Բնակչություն | 887 512 մարդ (2009) | ||||
Խտություն | 6275,16 մարդ/կմ² | ||||
Ագլոմերացիա | 2,1 մլն. | ||||
Ժամային գոտի | UTC-4 | ||||
Հեռախոսային կոդ | 591 2 | ||||
Փոստային դասիչ | 0201–0220 | ||||
Պաշտոնական կայք | ci-lapaz.gov.bo | ||||
| |||||
Լա Պաս (իսպաներեն՝ La Paz, (/lɑː ˈpɑːz/[1]), պաշտոնական անվանումը՝ Nuestra Señora de La Paz (Իսպաներեն արտասանություն՝ [ˈnwestɾa seˈɲoɾa ðe la ˈpas], իսպաներենից բառացի թարգմանած՝ Խաղաղության մեր տիրուհի), այմարերեն անվանումը՝ Չուկի Յապու (Չուկիյագո)[2]), քաղաք Բոլիվիայում, դե ֆակտո (դե ֆակտո) երկրի կառավարության նստավայրն ու մայրաքաղաքը (Բոլիվիա բազմազգ պետության սահմանադրական մայրաքաղաքը Սուկրեն է, որը նաև երկրի բարձրագույն դատական իշխանության նստավայրն է[3])։ Գտնվում է Կենտրոնական Անդերում, Լա Պաս գետի կիրճում, ծովի մակերևույթից մոտավորապես 3700 մ բարձրության վրա (աշխարհի ամենաբարձրադիր մայրաքաղաքն է[4][5])։ Միջազգային օդանավակայան է։
2015 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 789.541[6]. այդ ցուցանիշով երրորդ տեղն է զբաղեցնում Բոլիվիայում՝ Սանտա Կրուս դե լա Սիեռայից ու Էլ Ալտոյից հետո[7], իսկ մետրոպոլիսային ամբողջ տարածքում ապրում էր մոտավորապես 2,3 միլիոն մարդ[8]։ Քաղաքը միաժամանակ համարվում է Բոլիվիայի Լա Պաս դեպարտամենտի վարչական կենտրոնը։
Լա Պասը Բոլիվիայի քաղաքական, վարչական, տնտեսական կարևորագույն կենտրոնն է. այստեղ է արտադրվում երկրի համախառն ներքին արդյունքի 24%-ը, այստեղ իրենց գրասենյակներն ու արտադրական ձեռնարկություններն ունեն բոլիվիական բազմաթիվ ընկերություններ[9]։
Քաղաքը նաև Լատինական Ամերիկայի մշակութային կարևոր կենտրոն է, որտեղ պահպանվել են գաղութային ժամանակաշրջանի մի շարք նշանակալից պատմաճարտարապետական հուշարձաններ (Սան Ֆրանցիսկո եկեղեցին, Խաղաղության տիրուհու բազիլիկ տաճարը, մետրոպոլիսային տաճարը, Plaza Murillo-ն, Jaén փողոցը...): Լա Պասը համբավվել է նաև իր ինքնատիպ շուկաներով, որոնցից մեկն էլ Վհուկների շուկան է, ինչպես նաև՝ գիշերային եռուն կյանքով[10][11] ու ճոպանուղային ցանցով, որ ամենալայնն է աշխարհում[12]։ 2015 թվականի մայիսին Լա Պասը, Դոհայի, Վիգանի, Դուրբանի, Հավանայի , Բեյրութի ու Կուալա Լումպուրի հետ մեկտեղ, պաշտոնապես ճանաչվել է աշխարհի յոթ նոր հրաշք քաղաքներից մեկըD[13]: 2015 թվականին Globalization and World Cities Research Network (GaWC)-ը Լա Պասն ընդգրկել է աշխարհի գլոբալ քաղաքների ցանկում՝ համարելով "Gamma" տիպի քաղաք[14]։
Անվանում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Հիմնադրել է իսպանացի կոնկիստադոր Ալոնսո Մենդոսան 1548 թվականին։ Այն սկզբնապես կոչվել է Pueblo Nievo de Nuestra Señora de La Paz, բառացի՝ «խաղաղության մեր տիրուհու նոր քաղաք» (կաթոլիկական կրոնում խաղաղության տիրուհին Աստվածածինն է)։
Անվանումը տրվել է ի հավերժացումն այն հաշտեցման, որ կայացավ երկար ժամանակ իրար թշնամի իսպանացի նվաճողների միջև։ Այդ երկար ու պերճ անվանումից ժամանակի ընթացքում մնաց միայն վերջնամասը՝ La Paz՝ «խաղաղություն»[15]։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «La Paz». Merriam-Webster Dictionary. n.d. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 8-ին.
- ↑ Morales, Salustiano Ayma (2011). Aymara aru thakhinchawi (PDF) (այմարա). La Paz, Bolivia: Arcus Industria Gráfica for the Ministry of Education. էջ 25. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
- ↑ «Sucre: National Constitutional Capital, Bolivia». britannica.com. Encyclopedia Britannica. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 14-ին.
- ↑ «Bolivia Facts». travel.nationalgeographic.com. National Geographic. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 14-ին.
- ↑ «The Incredible Mountain City of La Paz, Bolivia». amusingplanet.com. Amusing Planet. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 14-ին.
- ↑ «Bolivia: Proyecciones de población según departamento y municipio 2012-2020» [Bolivia: Population projections by department and municipality 2012-2020.] (Spanish). Instituto Nacional de Estadística (National Institute of Statistics). Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 14-ին.
{{cite web}}
: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link) - ↑ «World Gazetteer». World Gazetteer. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ դեկտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2010 թ․ հունվարի 31-ին.
- ↑ «La Paz – profile of geographical entity including name variants». World Gazetteer. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հոկտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2010 թ․ հուլիսի 4-ին.
- ↑ «La importancia económica de La Paz» [The economic importance of La Paz]. economiabolivia.net (Spanish). Economía Bolivia. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 25-ին.
{{cite web}}
: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link) - ↑ «The Witches' Market in La Paz, Spells are Hot Sellers». news.nationalgeographic.com. National Geographic. 2003 թ․ մայիսի 30. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 14-ին.
- ↑ «Top 10 Nightlife Cities». travel.nationalgeographic.com. National Geographic. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 14-ին.
- ↑ «A Bolivian Subway in the Sky». theatlantic.com. The Atlantic. 2015 թ․ օգոստոսի 11. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 14-ին.
- ↑ Tejada, Ariel Paolo (2015 թ․ մայիսի 9). «Vigan declared 'Wonder City'». The Philippine STAR. Manila. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հունվարի 28-ին. Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
- ↑ «The World According to GaWC 2012». www.lboro.ac.uk/gawc/. Globalization and World Cities Research Network. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 16-ին.
- ↑ Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987). Աշխարհագրական անունների բառարան. Երևան: «Լույս».
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լա Պաս» հոդվածին։ |
|
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 4, էջ 488)։ ![]() |