Kikuyu (hizkuntza)
Kikuyu (hizkuntza) | |
---|---|
Gĩkũyũ — Gĩgĩkũyũ | |
Datu orokorrak | |
Hiztunak | 6.623.000 |
Hizkuntza sailkapena | |
giza hizkuntza Niger-Kongo hizkuntzak Atlantic–Congo (en) ![]() Volta–Congo (en) ![]() Benue–Congo (en) ![]() Bantoid (en) ![]() Southern Bantoid (en) ![]() Bantu hizkuntzak East Bantu (en) ![]() Northeast Bantu (en) ![]() Central Kenya Bantu (en) ![]() Kikuyu–Kamba (en) ![]() | |
Informazio filologikoa | |
Hizkuntza-tipologia | subjektu aditza objektua |
Alfabetoa | latindar alfabetoa |
Hizkuntza kodeak | |
ISO 639-1 | ki |
ISO 639-2 | kik |
ISO 639-3 | kik |
Ethnologue | kik |
Glottolog | kiku1240 |
Wikipedia | ki |
ASCL | 9224 |
IETF | ki |
Kikuyua edo gikuyua (Gikuyuz: Gĩkũyũ [ɣēkōjó]), bantu familiako hizkuntza bat da, batez ere Kikuyu etniak mintzatzen duena. 6,6 milioi inguru hiztunek kikuyua dute ama-hizkuntza. Hiztun gehienak Kenyarrak dira, baina Tanzania eta Ugandan ere mintzatzen da. Kenyako biztanleen " kikuyu etniako kideak izan arren, hizkuntza ez da ofiziala herrialde horretan.
Idazkera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Latindar alfabetoa erabiltzen da idazteko, honako hizkiak erabiliz:
a b c d e g h i ĩ j k m n o r t u ũ w y
Zenbait soinu digrafoak erabiliz adierazten dira.
Ezaugarriak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Fonetikoki, kikuyuak 7 bokal eta 18 kontsonante ditu. Hizkuntza tonala da eta bi tonu ezberdin erabiltzen ditu.
Gramatikalki, SVO motako hizkuntza da, subjektu-aditz-objektu ordena jarraitzen duena, alegia. Aurrizkiak erabiltzeko joera du, atzizkien ordez. Adjektiboak izenen atzetik ezartzen dira beti.
Lau dialekto nagusi ditu, Kîrînyaga, Mûrang'a, Nyeri eta Kiambu hizkerak.
Literatura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Bada hizkuntza honetan idatziriko literatura nabarmenik, tartean Ngũgĩ wa Thiong'o idazlearen Mũrogi wa Kagogo (idazleak berak ingelesera itzulia Wizard of the Crow izenburupean).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]![]() |
Hizkuntza honek bere Wikipedia du: Bisita ezazu. |
![]() |
Artikulu hau hizkuntzei buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |