Alanís
![]() | |||||
---|---|---|---|---|---|
![]() | |||||
| |||||
Alministración | |||||
País | ![]() | ||||
Autonomía | ![]() | ||||
Provincia | ![]() | ||||
Tipu d'entidá | conceyu d'España | ||||
Alcalde d'Alanís | Cecilio Fuentes de la Fuente | ||||
Nome oficial | Alanís (es)[1] | ||||
Códigu postal |
41380 | ||||
Xeografía | |||||
Coordenaes | 38°02′15″N 5°42′55″W / 38.0375°N 5.7152777777778°O | ||||
| |||||
Superficie | 280.19 km² | ||||
Altitú | 775 m | ||||
Llenda con | |||||
Demografía | |||||
Población |
1675 hab. (2023) - 867 homes (2019) - 856 muyeres (2019) | ||||
Porcentaxe |
0.09% de provincia de Sevilla 0% de Andalucía 0% de España | ||||
Densidá | 5,98 hab/km² | ||||
Más información | |||||
Estaya horaria | UTC 01:00 | ||||
Llocalidaes hermaniaes | Rocca di Papa | ||||
alanis.es | |||||
![]() |
Alanís ye un conceyu español asitiáu na contorna de la Sierra Norte de la provincia de Sevilla, comunidá autónoma d'Andalucía. La so población en 2016 yera de 1811 habitantes[2].
En 2014, ganó'l títulu d'El pueblu más risonderu d'España, dau por TVE.A
Xeografía
[editar | editar la fonte]La villa de Alanís ta asitiada al norte de la provincia de Sevilla, nes estribaciones de Sierra Morena, a 106 Km de la capital provincial. El so términu municipal llenda al norte colos de Malcocinado y Azuaga, na provincia de Badayoz, al este con Hornachuelos, na provincia de Córdoba, al sur colos conceyos sevillanos de Las Navas de la Concepción, Cazalla de la Sierra y San Nicolás del Puerto y al oeste col de Guadalcanal.
Demografía
[editar | editar la fonte]Evolución de la población mientres el sieglu XX.[3] Reparar l'acelerada perda de población pola emigración na segunda metá del sieglu, especialmente na década de 1960.
1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2016 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
3,622 | 3,758 | 3,834 | 4,480 | 4,924 | 4,822 | 3,945 | 2,864 | 2,278 | 2,076 | 2,030 | 1811 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
(Fonte: INE [Consultar]) |
Historia
[editar | editar la fonte]El so escudu data del sieglu XV y foi usáu poles milicies conceyiles na guerra contra los moros, y na guarnición del castiellu. Conquistada por Fernandu III en 1249, meses dempués que Sevilla, Alanís foi escenariu d'enfrentamientos nobiliarios na Baxa Edá Media, sobremanera nes crisis de socesión de Los Reis Católicos y ente los llinaxes de Guzmán y Ponce de León. A partir d'entós nun se conocieron trestornos mayores nesti territoriu, esceición fecha del llevantamientu popular contra les tropes napoleóniques, a principios del sieglu XIX.
En 1863 formaba parte del reinu de Sevilla na Sierra de Constantina y cuntaba con 432 vecinos pecheros.[4]
Patrimoniu
[editar | editar la fonte]Monumentos civiles
[editar | editar la fonte]- Castiellu: d'orixe árabe, anterior a 1392. Asitiáu sobre un estratéxicu montículo al sur de la población, la edificación más emblemática de Alanís foi testigu mudu de los aconteceres de la historia del pueblu dende finales del sieglu XVI, en que se supón la so construcción. De planta hexagonal, con torrexón y barbacana, güei yá sumida. Los sos murios, de 2,3 m d'anchu y 6,4 d'altu, dexaben un únicu accesu al recintu pela so cara norte, dende onde se columbra'l pueblu. Foi atacáu polos franceses mientres la ocupación napoleónica, quien dinamitaron unu de los sos murios, el suroeste, calteniéndose les ruines anguaño.
Relixosos
[editar | editar la fonte]- Ermita de San Xuan. (S XIV), mudéxar. Apocayá restaurada. Cita previa.
- Ermita de La nuesa Señora de les Congoxes: alzar n'alcordanza de la victoria llograda contra los moros”, a 200 metros de la población, nel llamáu valle de Matamoros. La so construcción consta de tres tramos y entrada. El primer tramu foi construyíu nel sieglu XVIII, esistiendo una llábana cola inscripción de la fecha de 1656. Nel so interior guardar y venera la imaxe de la nuesa Señora de les Congoxes, patrona de la llocalidá, que la so primitiva imaxe foi destruyida mientres la Guerra Civil, siendo darréu sustituyida pola actual, obra del escultor Castillo Lastrucci. Góticu mediu. Reconstruyida nel S XVIII. Cita previa.
- Ermita de Jesús Nazarenu: edificiu perteneciente al antiguu hospital de la Caridá, güei desapaecíu, cuenta nel so interior con un retablu d'estilu barrocu. Nesta capiya, de guapura senciella y austera, y que convida al recogimiento y devota oración de los vecinos y visitantes, ye onde se venera la imaxe d'El nuesu Padre Jesús Nazarenu, titular d'una de les cofraderíes de penitencia más populares na llocalidá. S XVI. Visites de 10:00 a 22:00.
- Ilesia de La nuesa Señora de les Nieves: construcción tradicional de tres naves, que data del añu 1356. Ye de destacar el so pervalible retablu barrocu, qu'afata tol frontal del altar mayor, y que data del sieglu XVI. Nel interior hai una capiya del sieglu XVI, decorada con azulexos mudéxares. Por causa de un terremotu, sufrió importantes arreglos a mediaos del sieglu XVIII. Importante retablu góticu. Visites n'horariu de cultos.
- Ermita de San Miguel del Argañal: asitiada a escasos quilómetros de la llocalidá, na carretera que conduz a Malcocinado, y nuna finca de propiedá particular, ye la última muerte que se caltién del antiguu Monesteriu Basílico que nel so día esistió. La ermita, que quedó como almacén del actual cortixu, consta d'una sola nave estremada en dos tramos, unu de bóveda de cañón y l'otru de cúpula. Cita previa.
Arquiteutura popular
[editar | editar la fonte]- Fonte de Santa María: sita nel cascu urbanu, construyida en tiempos de Carlos V. Foi la gran abastecedora d'agua mientres sieglos, y entrañablemente quería polos paisanos de tolos tiempos. Ta allugada en callar Congoxa, nun pequeñu enanche qu'en tiempos se denominó plaza de Santa María. Al pie de un manantial d'agües, del qu'históricamente se surtió la población más próxima, alzóse un muriu fronteru n'honor a la Virxe de les Congoxes, allugándose un panel de cerámica sevillana cola imaxe, fecháu en 1767.
- Fonte de Pilitas: pel camín que conduz al campusantu, nel so marxe esquierdu, atópase la Fonte de les Pilitas, de gran valor etnográficu local y fonte d'inspiración de la lleenda-mitu del Encantu de les Pilitas”. Ye una antigua fonte árabe en lladriyu, acompañada del so correspondiente banzáu del mesmu orixe y estilu, qu'entá güei sigue cumpliendo la so primordial función de riego de les güertes cercanes y bebederu de ganáu.
- Cruces de Mayu: históricamente, les Cruces de Mayu representen una vinculación de los paisanos col so barriu d'orixe, manifestándose estos sentimientos cola celebración d'estes fiestes, cuando cada barriu arrexuntar en redol a los sos xarrés de procesión, produciéndose una fuerte rivalidá ente les mesmes. Güei sumieron totalmente estes manifestaciones populares, pero entá permanecen los sos monumentos simbólicos en fierro forxáu y piedra tallada, nel barriu de Triana, y nes cais Nueva y Corredera.
Festexos
[editar | editar la fonte]Celébrase l'antroxu. La romería n'honor a María Auxiliadora suel celebrase l'últimu domingu de mayu. Les fiestes principales del pueblu son la segunda o tercer selmana d'agostu. Y dende van pocos años celébrense unes xornaes medievales el primer fin de selmana de setiembre.
Referencies
[editar | editar la fonte]- ↑ Afirmao en: Llista de Conceyos y los sos Códigos por Provincies a 1 de xineru de 2019. Data d'espublización: 8 febreru 2019. Editorial: Institutu Nacional d'Estadística.
- ↑ «Tabla2895» (castellanu). Consultáu'l 27 d'ochobre de 2017.
- ↑ Fonte: INE, "Alteraciones de los conceyos nos censos de población dende 1842".
- ↑ Llibru de los Millones: Censu de población de les provincies y partíos de la Corona de Castiella nel sieglu XVI
Enllaces esternos
[editar | editar la fonte]Alanís n'OpenStreetMap.
Alanís n'OpenWeatherMap
- Web sobre Alanís (historia,lliteratura, muséu etnográficu, fiestes, semeyes y más.... )
- Sistema d'Información Multiterritorial d'Andalucía
- Mirador Llomba del Aire nel términu municipal de Alanís
- Patrimoniu cultural de Alanís na Guía dixital del Patrimoniu Cultural d'Andalucía. Institutu Andaluz del Patrimoniu Históricu
- Oficios y saberes de Alanís. Base de datos del Patrimoniu Inmaterial de Andalucia