Tokio
![]() |
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla. |
Tokio 東京 | |||
Localidat de Chapón | |||
| |||
Estau • Rechión • Isla |
![]() Kantō Honshū | ||
Superficie | 2.187,08 km² | ||
Población • Total • Densidat |
14047863 hab. (2020) 6.365,10 hab/km² | ||
Altaria • Meyana |
989,4 m. | ||
Coordenadas | |||
Web oficial |
Tokio (en chaponés 東京, Tōkyō) ye a capital de facto de Chapón, situata en o centro-este d'a isla Honshu.
Tokio ye actualment a ciudat mas poblata d'o mundo, con bels 38 millons d'habitants.
O Instituto de Población, en o suyo informe anyal, preveye que l'anyo 2020 Mumbai (India) pasará a estar a ciudat mas poblata d'o mundo.
Anque o nombre Tokyo sería una romanización mas correcta d'o nombre orichinal, o nombre d'a ciudat ye Tokio en aragonés, castellano, alemán, neerlandés y esperanto, entre atros. En anglés y atros idiomas s'escribe Tokyo, anque d'antis mas tamién s'escribiba Tokio. En catalán s'escribe Tòquio. Atros nombres antigos d'a ciudat son Tokei, Edo y Yedo.
Tokio tien tres distincions cheograficas en o suyo significato.
- Prefectura de Tokio ye o gubierno local con o nombre de Tokio. A suya población ye de 12.064.101 habitants y a suya superficie de 2.186,9 km².
- Anque no existe un municipio clamato Tokio, a ciudat de Tokio como se la conoixeba en 1943, ye hue a ciudat mas gran y capital de Chapón, con una población de 8.134.688 habitants y una superficie de 621,3 km².
- L'aria metropolitana d'a rechión sud de Kanto que pende de Tokio y atras tres prefecturas vecinas, ye a sobén considerata l'aria metropolitana mas gran d'o mundo. As cuatre prefecturas en conchunto poseyen una población de 33.418.366 habitants y una superficie de 13.555,8 km².
As poblacions u superficies son d'alcuerdo a lo censo realizato en l'anyo 2000.
Mientres os anyos 1950 y 1960 Tokio tenió un gran millora economica, construyendo-se hi a segunda linea de metro en 1954, a Torre de Tokio en 1958 y en os anyos 1960 coincidiendo con os Chuegos Olimpicos de 1964 bi ha un gran cambio en infraestructuras y equipamientos esportivos, turisticos, comunicacions y servicios, construyendo-se hi a primera linea de Shinkansen (Tōkaidō Shinkansen), o tren d'alta velocidat chaponés, y as instalacions esportivas que encara hue son utilizatas. Tamién tenió una gran explosión industrial estando o centro d'a industria de Chapón que estió referencia mundial en industrias de l'acero, l'automoción, electrodomesticos y elecronica.
Transporte
[editar | modificar o codigo]- Aeropuertos : Aeropuerto Internacional de Narita, Aeropuerto Internacional de Tokio (Aeropuerto Haneda).
- Garas: Gara d'Akihabara, Gara d'Ikebukuro, Gara de Shibuya, Gara de Shinagawa, Gara de Shinjuku, Gara de Tokio y Gara d'Ueno.
Esporte
[editar | modificar o codigo]Tokio ye a principal ciudat esportiva de Chapón y a on se concentran muitos d'as millors instalacions y d'os suyos equipes profesionals de diferents esportes. L'actividat profesional ye principalment en fútbol, béisbol y sumo, con presencia tamién de equipes de baloncesto y voleibol d'alto nivel. A nivel popular a mas d'istos esportes son populars l'atletismo, o tai chi y atras artes marcials.
Instalacions esportivas
[editar | modificar o codigo]Belunas d'as instalacions esportivas de Tokio son heredatas d'os Chuegos Olimpicos de 1958 como l'Estadio Olimpico de Tokio, o Nippon Budokan, o Chimnasio Nacional Yoyogi y o Chimnasio Metropolitano de Tokio, y atras construyitas dimpués como o Tokyo Dome y Meiji-Jingu Stadium de beisbol, o Ryōgoku Kokugikan de sumo.
Competicions esportivas
[editar | modificar o codigo]Tokio estió l'anfitriona d'os Chuegos Asiaticos en a suya edición de 1958, os Chuegos d'a XVIII Olimpiada d'a era moderna en l'anyo 1964, y estará a seu d'os Chuegos d'a XXXII Olimpiada d'a era moderna en l'anyo 2020.
Cada anyada y dende l'anyo 1984 ye a seu d'o Pan Pacific Open y tamién d'o Japan Open dica o 2008, de tenis femenín do cercuito d'a WTA y d'o Japan Open masculín d'o cercuito ATP de tenis dica l'actualidat.
Molimentos
[editar | modificar o codigo]- Palacio imperial de Tokio (Kōkyo).
Localidaz achirmanadas
[editar | modificar o codigo]- 1960:
Nueva York, Estaus Unius.[1]
- 1979:
Pekín, China.
- 1982:
París, Francia.
- 1984:
Nueva Galas d'o Sud, Australia.
- 1988:
Seúl, Corea d'o Sud.[2]
- 1989:
Yakarta, Indonesia.
- 1990:
O Caire, Echipto.
- 1991:
Moscú, Rusia.
- 1994:
Berlín (Alemanya).
- 1996:
Roma, Italia.
Referencias
[editar | modificar o codigo]Vinclos externos
[editar | modificar o codigo]Se veigan as imáchens de Commons sobre Tokio.
- (en) Pachina web de toristo de Tokio.
- (en) Pachina web d'o gubierno metropolitano de Tokio.